Benim Zamanımda Ergenlik mi Vardı?

Büyüyen çocuğunun bazı davranışlarına anlam veremeyip şaşırıp kendi büyüme sürecinle mi karşılaştırıyorsun? Sen de "bizim zamanımızda ergenlik mi vardı" cümlelerini sık sık kurmaya başladıysan ergenlik süreci hakkında bilgilenmeye ihtiyacın var demektir...

Evet ergenlik vardı, sevgili anne ve baba..

İçinde fırtınaların koptuğunu, anlamsız yere ağladığını ya da bir anda bir şeye sebepsiz yere çok sinirlendiğini ve aniden durulduğunu hatırlıyor musun?

Odan var mıydı bilmiyorum ama sen de bazen odanda yalnız kalmak istedin; belki kaldın belki de kalamadın…

Sen de arkadaşlarının söylediklerini, onlarla geçirdiğin vakitleri, ailenle olan zamanın önüne geçirmek istedin ama belki bunları ifade edemedin..

Ben anneme babama böyle her şeyi dan dan söyleyemezdim diyorsan bir daha düşün… Belki de çocuğun senin sustuklarını, susmak zorunda kaldıklarını senden daha rahat söyleyebiliyordur, sen ona öyle bir güven ortamı sunmuşsundur ki söylemek istediklerini susmak yerine ifade etmeyi tercih edebiliyordur ne dersin?

İşin bir diğer tarafı ise senin ergenlik sürecinin başladığı zamanla çocuğunun zamanı çok daha farklı koşullar içeriyor. Yenen yiyeceklerin kalitesi, teknoloji içeriklerine maruz kalma, sınav kazanmanın bu kadar önemli (?) olduğu zamanlar, ailelerin beklentileri ve daha birçok şey… Çocuğunla empati kurabilmek adına kendi ergenlik sürecini düşünmek harika bir adım ama gözden kaçırmaman gereken koşulların da var olduğunu unutma! Yoksa çok daha yanlış bir malzemeyle çocuğunla iletişim kurmak için yola çıkıyor gibi hissedebilirsin.

Çocuğun içindeki duygusal fırtınaları dışa vurduğunda ilk düşüneceğim şey şu olsun: Ne mutlu ki çocuğuna duygularını ifade etme becerilerini kazandırabilmiş; sevgiyi, güveni, koşulsuz kabulü hissettirebilmişsin. Böylelikle içindeki duygusal karışıklıkları, anlamsız ve karmaşık davranışlarını ifade edebiliyor.

Peki ben bu dönemle ebeveyn olarak nasıl başa çıkacağım diyorsan senin için birkaç önerim var:

1. Çocuğuna “işe yarar biri” olduğunu hissettir

O senden kaçtıkça sen arada sorular sor, sen kendinden bir şeyler anlat. Destek iste, yardım iste. Ergenlik sürecindeki bireylerin en sevdiğim yanları çok yardımsever ve destekçi olmalarıdır. Onlara en iyi gelen şeylerden biri ise “bir işe yarama, bir şeye değer olma” hissidir. Bu hisleri onlara sık sık tattırmak gerekir. Bir ergen için ebeveyninin kendisinden destek istemesi harika bir şeydir. Zamanı gelince onun da siz ebeveynlerinden yardım istemesi için güzel bir kapı açacaktır.

2. Size özel rutinleriniz olsun

Rutinler iyidir, güzeldir. İnsan beyni rutinleri çok sever ve rutinler akılda ve kalpte kalıcı olur. Ergenlere/çocuklara ailenle neler yaparsın dediğimde akıllarına ilk rutinleri söylemek gelir.” Her pazar pikniğe gideriz.” ya da “Akşamları mutlaka günümüzün nasıl geçtiğini anlatırız.” gibi… Rutinlere ne kadar küçüklükten başlanırsa o kadar güzel.

Benim en çok sevdiğim, sıkça önerdiğim rutinlerden biri anne-çocuk ya da baba-çocuk saatleridir. Bu yazıdan bu etkinliğin ayrıntılarını bulabilirsin… Birlikte vakit geçirilen bu saatlerde teknolojinin ve başkasının olmadığı bir ortamda birebir sohbet ortamı olmalı. İlk başlarda ergen/ çocuk ne konuşacağını anlatacağını bilemese de sen ebeveyn olarak anlatmalısın. Örneğin, iş yerinde olan bir şeyden ya da arkadaşınla yaşadıklarından bahsedebilirsin.

3. Durulmadan tartışmayın

Diyelim ki çocuğun çok yoğun bir öfke krizinde. O anda tartışmaya devam etmek işleri çok daha kötüye götüreceği için sakinleşince devam etmek en iyisi. ” Belli ki ikimiz de çok kızgınız. İkimiz de bir sakinleşip öyle konuşalım yoksa birbirimizin kalbini kırıp çok üzüleceğiz.” demek belki de en iyi tartışma sonlandırma cümlelerindendir. Bu cümleyi kullanmasını önerdiğim ebeveynler ilk başta zorlandıklarını ama daha sonra kullandıkça sürecin çok daha iyi yönetildiğini ifade ederler.

Veee asla unutma ki çocuğunun sana söylediği her şeyi dinliyor ve bir şekilde zihninin bir yerine kaydediyor. Umursamıyor gibi dursa da umursuyor, koşulsuz sevilmek istiyor, kabul edilmek istiyor, fikirlerinin önemsenmesini istiyor. Bunların hepsini de en çok siz biricik ebeveynleri tarafından olmasını istiyor.

Gelişim Psikoloğu Ayşegül Gürel
İçindeki çocukla dost kalmış bir gelişim psikoloğu, müziksever bir çift-aile terapisti.