Eyvah! Çocuğum Artık Bir Ergen!

Ergenlik döneminde çocuğuyla problem yaşamayan ebeveynler yok denecek kadar azdır. Evet çocuğun büyüyor! Peki bu dönemi sağlıklı bir şekilde atlatmak mümkün mü?

Ergenlik kısaca, birey olma, anne ve babadan bağımsız, yeni bir birey olarak “var olma” sürecidir.

Peki durum böyleyken, anne babanın ergenlik sürecindeki bireye, devamlı kendi isteklerini dayatması, çocuğun verdiği en küçük yeni karar ve değişime bile karşı çıkması ve her zaman aileyle aynı fikirde olmasını beklemesi ne kadar doğru?

Ergenlik çağındaki çocuğun birey olabilmek için aileden “başkalaşmaya” ihtiyacı vardır. Ergenin bu amaca yönelik her girişimini engellemek, ona ” Sen bir birey değilsin, anne ve baba olarak bizim bir devamımızsın ve öyle kalmalısın.” mesajı verir. Bu da çocuğun kendini fark etmesini ve gelişimini geciktirir, ergen-ebeveyn çatışmalarını arttırır.

O halde anne/baba olarak ne yapmalısın?

  • Ergenliğe giren veya girmek üzere olan çocuğuna “başkalaşması için”, “senden farklı bir birey olabilmesi için” fırsat tanı.
  • Arkadaşlarının yerini almaya çalışıp, yanında ya da rekabete girerek önünde durma, destekleyici ve gerektiğinde koruyucu bir ebeveyn olarak arkasında durduğunu hissettir.
  • Ergenin her talebine olumsuz ve sert yanıt vermemeye çalış, anne baba olarak farklı ve tutarsız kararlar değil, düşünüp ortak kararlar alın ve makul ölçüde uygulamaya gayret edin.
  • Onu her zaman sevdiğini ve hata dahi yapsa arkasında olduğunu hissettir. Eğer kendi başına başa çıkamadığı bir durum olursa seninle paylaşabileceğini sık sık hatırlat.
  • Kurallar konusunda tutarlı ol. Bir kural konduysa, ebeveynler olarak öncelikle siz uymalısınız. Kuralları bir gün uygulayıp bir gün uygulamamazlık yapmayın.
  • Onu hiçbir zaman başkaları ile kıyaslayarak değersizleştirme, hiç kimse (özellikle bir ergen) aşağılanarak ya da eleştirilerek iyi bir davranış için motive olmaz.

Zihin.co’dan bir not:

Unutma ki, ergenlik süreci kendini tanıma ve deneyim sürecidir. Hata yapmadan deneyim kazanılamaz. Hayata ilişkin pek çok alana yayılmış deneyimsizlik, ilerleyen yaşlarda sorunlara yol açabilir. Kendine ve bir başkasına geri dönüşü olmayacak bir biçimde zarar vermediği sürece, senin denetimin altında, hayatı deneyimlemesine, gerekirse hata yapmasına müsaade etmeye çalış. Bu ergenlik sürecinin bir parçası ve bu süreç ne kadar sağlıklı atlatılırsa, o kadar sağlıklı ve başarılı bir birey yetişmiş olur.

Klinik Psikolog Özgecan Nuryüz
Olmak istediğin yerde, olmak istediğin kişi olmana yardımcı olmaya kendini adamış bir psikolog, doktora öğrencisi, hayata anlam katan her şeyin meraklısı…