Her Yetişkinin Okuması Gereken 10 Kişisel Yolculuk Kitabı

"Bir kitap okudum hayatım değişti" diyenlerden misin bilmiyoruz ama biz kitap okumayı, kitaplardan öğrendiğimiz bilgileri ve farkındalık anlarını yaşamayı çok seviyoruz. Sana hem kendin hem de ilişkilerin hakkında yeni bakış açıları kazandıracağını düşündüğümüz akıcı, seni sıkmayacak ve mutlaka okuman gereken 10 kitap listesiyle baş başa bırakıyoruz.

1. İnsan Yaratmak- Virginia Satir

Virginia Satir, Aile Terapisi hareketinin anası, ilk eğitimcisi ve ilk aile terapisi kitabının yazarıdır. Hayatı boyunca kendini insan potansiyelini geliştirmeye adamış; çalışmalarını ve deneyimlerini diğer uzmanlarla paylaşmayı amaçlamıştır.

İnsanlar genelde içine doğdukları ailede öğrendikleri örüntüleri, işlevsel olmasa da tekrarlarlar.

Virginia Satir

İnsan yaratmak kitabı ile Satir tam da bu örüntüleri fark etmek konusunda “Bir de burası var, buna ne dersin?” şeklinde bakmayı bizlere sunuyor.

‘İnsan Yaratmak’ hem ruh sağlığı alanı çalışanları hem de kendine ve ilişkilerine dair farklı bakış açıları kazanmak isteyen herkes için kendi iletişim biçimlerini ve davranış kalıplarını, içerisinde yaşadığı aile hayatı, aile kuralları hakkında çok akıcı bir dille uygulamalarla dolu bir anlatım sunuyor.

2. İçindeki Çocuk Bir Yuva Bulmalı- Stefanie Stahl

  • Kendi değerinin farkında değil misin?
  • Sevdiklerinle yaşadığın ufacık bir sorun yüzünden onlara aşırı tepki mi gösteriyorsun?
  • Ya da arkadaşının söylediği basit bir lafı yanlış yorumlayıp kendini güvensiz mi hissediyorsun?
  • O halde içindeki çocuğa bir yuva bulma zamanın gelmiş demektir!

İçimizdeki çocuk doğduğumuz andan itibaren ailemiz, arkadaşlarımız gibi bağlanma kişilerimiz aracılığıyla edindiğimiz tüm tecrübelerimizin izlerimizin toplamıdır. İleriki hayatımızda içimizdeki çocuğun etkileri büyüktür. Çocukluğumuzda aldığımız yaralar ve edindiğimiz olumsuz tecrübeler bilinçaltımızın öyle derinine işler ki yetişkin yaşantımızda bunlar doğrultusunda eylemde bulunuruz. Peki temel güvenimizi kazanıp ilişkilerimizi nasıl düzenleyebiliriz? Psikoterapist Stefanie Stahl’a göre bunun için içimizdeki çocuğa bir yuva bulmamız gerekiyor. Çünkü eğer içsel yuvamız olmazsa kendimizi güvende ve rahat hissedemediğimiz gibi, bu içsel huzursuzlukları dışa da yansıtırız.

Bu kitap hem ” kendim, ilişkim ve diğerleri” üzerinden davranışların nedenlerini ve taa küçüklükten beri içimizde nerelere dokunduğunu anlamamızı ve yeni farkındalıklar kazanmamızı sağlayan bir kitap olarak tekrar tekrar sindirilmesi gereken bir kitap oluyor.

3. Öz Şefkatli Farkındalık Uygulama Rehberi –

Dr. Christopher Germer, Dr. Kristin Neff

Başkalarına, kendine davrandığından daha mı nazik davranırsınız?

Çok sayıda araştırma, kendine destekleyici bir arkadaş olmanızın faydalarını ortaya koyuyor. Bu bilimsel temelli uygulama kitabı, seni sert özeleştirilerin ve hayata geçirilmesi mümkün olmayan standartların tuzağından kurtararak, duygusal iyileşmeyi sağlamaya yönelik adım adım ilerleyebileceğin bir yaklaşım sunuyor. Kitap, yazarların dünya çapında on binlerce insana yardım eden ve alanında ezber bozan sekiz haftalık Öz Şefkatli Farkındalık programını anlatıyor. İçinde yer alan meditasyonlar, duygusal egzersizler, gerçek yaşamdan örneklerle ilişki stresini, kilo ve bedensel görünüm meselelerini, sağlık, anksiyete ve diğer yaygın problemleri çözmene yardımcı olacak.

Öz Şefkat kavramı, öz şefkat direnci, zorlu duyguları öz şefkatle kabul edebilmek, kendimizi kaybetmeden başkasının yanında olabilmek, kendini takdir etme gibi konuları içeren kitap kendine karşı iç görü kazanman ve “beni” sevmen için yepyeni bakış açıları kazanmana yardımcı olabilir.

4. Beş Sevgi Dili- Gary Chapman

Eğer sevgini, eşinin anlamadığı bir dilde ifade ediyorsan, sevgi gösterdiğini hiç anlamayacaktır. Sorun iki ayrı dil konuşmanızdadır. Belki eşin cesaret verici sözler duymak istiyor ama sen bir akşam yemeği pişirmenin onu neşelendireceğini düşünüyorsun. O kendisini hala kötü hissederken, sen hayrete düşüyorsun. Veya, belki de eşin, çocuklardan ve televizyondan uzakta seninle beraber olmayı çok arzuluyor. Ona verdiğin hediye de ona değer verdiğini anlatmıyor. “Beş Sevgi Dili”nde, nasıl olduğunu anlamadan, sevginin eşsiz dillerini konuşmayı, anlamayı ve eşine sevgini etkili bir şekilde gösterip, karşılığında gerçek sevgiyi bulmayı öğreneceksin.

İnsanların sevgilerini göstermekte 5 ayrı dilin olduğu, eğer ki hem kendi hem de ilişkide olduğumuz kişilerin kullandığı ve ihtiyacı olan sevgi dilini bilirsek bu ihtiyaçların karşılanmasında daha iyi bir yönden yaklaşabileceğimiz konusunda önerileri bu kitapta bulabilmek mümkün.

5. Sevgi ile Bağlanma- Dr. Stan Tatkin

Stan Tatkin, sevginin ve aşkın, sinirbilim, bağlanma teorisi ve duygu regülasyonu temelinde neden ve nasıl devam ettiğini gösteren araştırma bulgularını sentezleyerek, ilişkini yoluna koyabilecek 10 yol gösterici prensip sunuyor. Basit mimikler ve sözcükler kullanarak, duygusal yangınları söndürmeyi ve partnerinin daha güvenli ve kendinden emin hissetmesini sağlayabilirsin.

İçerisindeki çokça örnekle anlatılmak istenen rahatça anlaşılıyor. Teoriye çok inmeden çok sadece bir dille kitabı okumak çok rahat olacaktır. Stan Tatkin kitaplarının çift olarak okumasının çiftlerin ilişkiyi geliştirmesi açısından çok kıymetli olduğunu söyler. Kendisine göre ilişkinin sürmesi için formüller basittir, kitaplarında bu formülleri ayrıntılıca çok anlaşılır ve uygulanabilir bir şekilde örneklerle anlatmaktadır.

  • Kimsenin kaybetmeyeceği biçimde kavga etmeyi öğren.
  • Birbirinizle yakın kalmak için sabah ve akşam ritüellerinizi uygulayın.
  • Güvenli bir ‘çift balonu’ yaratın ve bunu devam ettirin.
  • Partnerinizin sevildiğini hissetmesini nasıl sağlayacağını öğren.

6. İyi Hissetmek- Dr. David D. Burns

  • Duygu durumundaki dalgalanmaların nedenlerini anlamak,
  • Olumsuz fikirleri kafandan silip atmak,
  • Suçluluk duygunla başa çıkmak,
  • Sevgi ve onay bağımlılığının üstesinden gelmek,
  • Özgüvenini arttırmak,
  • “Hiç bir şey yapmamak” ile baş etmek,
  • Depresyonun acı veren girdabından kurtulmak…

İşte bu kitapla Psikiyatrist David Burns duygularını harekete geçirecek ve hayata daha olumlu bakmanı sağlayacak, bilimsel olarak test edilmiş teknikler sunuyor. Kendini kaygı, suçluluk, kötümserlik, erteleme, düşük benlik saygısı ve depresyonun diğer ” dipsiz kuyularından” çıkabilmek için önerilerde bulunuyor.

7. Fark Et Düşün Hisset Yaşa- Hakan Türkçapar

  • Yaşamımızı anlamlı kılan şey nedir?
  • Neden istek ve ideallerimize uygun bir yaşam süremiyoruz?
  • Yaşam olaylarını çözümlerken nerede hata yapıyoruz?
  • Duygularımız aslında nelere işaret eder?
  • Üzüntü ve depresyonla nasıl başa çıkabiliriz?
  • Panik bozukluğu, agorafobi, sosyal kaygı ve yaygın kaygı bozukluğu neden ortaya çıkar?
  • Düşünce ve davranışlarımızı sağlıklı kılmanın yolu nedir?
  • Yaşamımızı zorlaştıran temel bilişsel özellikler nelerdir?
  • Beynimizin gelişimiyle ruhsal rahatsızlıklarımız arasında nasıl bir bağlantı var?
  • Neleri değiştirebiliriz, neleri değiştiremeyiz?
  • Duygu ve düşüncelerimizi nasıl takip etmeliyiz?
  • İyi iletişimin özellikleri nelerdir ve iyi yaşama katkısı nedir?
  • Bilişsel Davranışçı Terapi sorunlarımızı çözmemize nasıl yardımcı olur?

Bu kitap tüm bu soruların cevaplarını ararken; “iyi yaşamın” ancak bireyin istek ve ideallerine uygun şekilde hareket etmesiyle mümkün olabileceğine dikkat çekerken, duygu ve düşüncelerimizin asıl anlamlarını araştırarak yaşamımızda karşılaştığımız ruhsal problemleri aşmamıza yardımcı olacak bir yol haritası çıkarıyor. Akıcı dili tüm bu anlatılanları anlamayı kolay kılarken içindeki uygulamalar sayesinde ” kendi kendine psikoterapi rehberi” olarak bireyin kendi yolculuğunu yapmasında kolaylaştırıcı nitelik taşıyor.

8. Seninle Başlamadı- Mark Wollynn

 

Sebebini bilmediğin ancak seni çok zorlayan bir konu mu var? Ya da hep aynı şeyleri yaşıyor ancak neden bunun olduğunu anlayamıyor musun? Belki de bu konu seninle değil de senden önceki nesillerle alakalıdır. Hiç düşünmüş müydün? Yaşanan travmaların nesilden nesle aktarılması yeni ve güncel bir konu ve araştırmalarla da kanıtlanmış durumda.

Atalarının yaşadığı bir acıyı, üzüntüyü, travmayı eğer onların hayatında çözümsüz kaldıysa kuşaktan kuşağa aktarılarak sana kadar gelmiş olabilir. Onların yaşadıkları durumu çözme sırası sana gelmiştir belki de.

Geçmiş aileden gelen farkında bile olmadığın yüklerin hayatına nasıl etki edebilir, sen bu mirasları nasıl reddedebilir ya da hayatına almayı kabul edebilirsin merak ediyorsan bu kitap sana göre diyebiliriz.

9. Vücudunuz Hayır Diyorsa- Gabor Mate

Hastalık, rahatsız edici bir durumdur. İnsanın sağlıklıyken çok da farkında olmadığı yaşamsal önemdeki fizyolojik ve psikolojik süreçlerine ciddi bir darbe vurur. Özellikle de kronik hastalığı olan biri, vücudunun sınırlarını bu hastalık yoluyla fark etmeye başlar. Eskilerin bilgeliğine dayanan sezgiler ve öğretiler, fiziksel rahatsızlıkları kişinin kişilik yapısıyla, psikolojik durumuyla, özellikle de stresle ilişkilendirir.

  • Stresin nasıl hastalığa dönüşüyor?
  • Duygusal stres sana nelere mal oluyor?
  • Duygularını bastırmak nelere yol açıyor?
  • Stres ve bastırdığın duygular geçmeyeceğine inandığın hastalıklarına sebep oluyor olabilir mi?

Gabor Maté özellikle çocukluk döneminden gelen ve senin bir parçan haline geldiğini düşündüğün şartlanmaların aslında gizli stresler yarattığını ve bu stresin etkileriyle bedeninde çıkan/çıkabilecek olan pek çok belirtiyi ve hastalığı psikolojik temelleriyle anlatıyor.

10. İçimde Neler Oluyor?- Isabelle Filliozat

  • Nedensiz yere sinirleniyor musun?
  • İlişkinizi yıpratan kavgalardan bıktın mı?
  • Patronunuzun karşısında kendinize güvenmekte zorlanıyor musun?
  • Hayır diyemiyor musun? 

Belki de kendini yorgun ya da depresif hissediyorsun. İster duygusal biri istersen duygularını görmezden gelen biri ol aslında onları yönetmeyi bilmiyor olabilirsin bunun yerine duygularını serbest bırakarak özgürleşmeyi öğrenebilirsin. Bu kitap içindeki basit egzersizler aracılığıyla kendini yeniden keşfetmeni, yüreğinizi açmanı, büyümeni ve içinden geldiği gibi özgürce yaşamanı sağlayacak gerçek bir rehber niteliğinde. Sosyal ve profesyonel hayattaki başarının sırrı, aile ve sevgilinle ilişkilerinde başarıya ulaşmak veya mutluluğun anahtarı hakkında ipuçları ve farklı bakış açıları sunuyor.

BONUS: Bugünü Yaşama Arzusu – Irvin Yalom

“Rutin bir doktor kontrolünde ölümcül bir hastalığa yakalandığını öğrenen saygın psikiyatr Julius Hertzfeld uzun mesleki geçmişini gözden geçirmeye karar verir ve yirmi yıl kadar önce terapide başarısız olduğu seks bağımlısı Philip Slate’le iletişime geçer. Philip, Julius’un terapisi işe yaramasa da Alman filozof Arthur Schopenhauer’in öğretileri yoluyla mucizevi bir şekilde bağımlılığından kurtulduğunu iddia etmektedir ve dahası, şimdilerde felsefi danışman unvanı almak için eğitim görmektedir. 
Julius Hertzfeld ile Philip Slate görüşmelerinin ardından bir anlaşmaya varırlar. Philip, Julius’tan eğitimi için süpervizörlük yapmasını ister, Julius da Philip’in danışman olmak için öncelikle insansevmez ve soğuk yanını törpülemesi gerektiğini düşünerek ona grup terapisine katılma şartı koşar. Önlerinde uzanan birkaç ay kısa gibi görünse de grup terapisinin dinamiği ve üyelerin birbirleriyle olan iletişimi herkesi beklenmedik ölçüde dönüştürür.”

Gelişim Psikoloğu Ayşegül Gürel
İçindeki çocukla dost kalmış bir gelişim psikoloğu, müziksever bir çift-aile terapisti.