Mevsimsel Depresyon, İzolasyon ve Covid-19: Artan Yalnızlık Hissiyle Nasıl Baş Edebilirsin?

Kısalan günler.. Hava hala karanlıkken uyanmak bazen hava karardıktan sonra işten çıkmak ve gün içinde gün ışığını hiç görememiş olmak… İzolasyon... Kendini üzgün, verimsiz ve motivasyonunu kaybetmiş gibi hissetmek… Tüm bunlarla beraber artan yalnızlık hissi sana da tanıdık geliyor mu?

Evet, bazıları için kışın gelmesi sevdikleriyle sıcacık zamanlar geçirmenin keyfine doydukları güzel anılarken bazıları için hüzündür. Normal tepkiler verdiğimiz bu anormal pandemi dönemi ise salgın, yas, sağlık sorunları ve mali zorluklar gibi bir dizi stres faktörü ile geldi. Kapalı kapılar ardında kaldığında ve insanlarla daha az etkileşimde bulunduğunda stres hissetmen normaldir. Hele ki buna bir de virüs kapıp kapmama endişesi eklendiğinde kendini daha kaygılı hissedebilirsin. Covid-19 salgını mevsimsel duygulanım bozukluğu deneyiminin üstesinden gelmeni daha da zorlaştırabilir; ancak güzel haber şu ki kendini daha iyi hissetmenin yolları var. Gel önce, mevsimsel depresyon nedir ona bakalım.

Mevsimsel depresyon ne demek?

Gün ışığı bizler için çok önemli, ruh halini ve enerjini doğrudan etkiler. Sonbahar aylarında dışarıda geçirdiğin az zaman daha az gün ışığı olan günlerle birleştiğinde beynin “mutlu hissetmeni” sağlayan sinyalleri yeteri kadar alamaz. Genelde sonbaharda daha az saat güneş ışığına maruz kalmakla başlayan bu süreç ilkbaharda günler uzadığında hafifler. Mevsimsel duygulanım bozukluğu belirtileri genelde hafif veya orta şiddette seyreder. Mevsimsel depresyonun yaygın belirtileri ise enerji eksikliği, konsantre olmakta zorlanma, karamsarlık ve yoğun endişe hissetmektir. Bu dönemde, kilo artışlarında, fazla uyumaktan veya uyandığında yorgun hissetmekten muzdarip olabilirsin.

Sosyal etkileşimin sağlığının korunmasında büyük rolü var ve bu yüzden düzenli sosyal etkileşimlere ihtiyacın var. İzolasyon dönemi; kalabalık insan topluluklarından kaçmak, toplum içerisinde hep mesafeyi korumaya çabalamak ve sadece temel ihtiyaçlar için evden çıkmak anlamına gelse de senin için artan yalnızlık hissinin habercisi olabilir. Bu dönem, Covid-19 salgınının artan izolasyona, içeride daha fazla zamana ve artan strese neden olduğu alışılmadık bir yıl.

Peki, bu dönemde artan yalnızlık hissinle nasıl baş edebilirsin?

Yeni normalde, yeni rutinler

Evde izole olmuş olsan bile, mümkün olduğunca düzenli bir programa uymaya çalış. Yalnızlık hissin hiç geçmeyecekmiş gibi gelirken, bugünleri olabildiğince “normal” hissetmeye çalışmak seni rahatlatacaktır. Güne yapabileceğin irili ufaklı hedefler ile başla, unutma kendini zorlamak değil yapabildiklerini fark etmen önemli. En sevdiğin çiçeği sulamak da yapılacaklar listende olabilir uzun zamandır ertelediğin bir projeye başlamak da; hedeflerin sana özel. Nasıl hissettiğine ve neler yaptığına dair bir günlük tutabilirsin. Tüm bunlar kendini proaktif hissetmeni sağlayacaktır.

Haberdar ol, bilgiye boğulma

Çok fazla haber izlemek, çok fazla makale okumak, çok fazla içeriğe hâkim olmak seni bunaltabilir. Haberleri kontrol etme sıklığını kısıtlayabilirsin, örneğin sadece sabah ve akşam bakabilirsin. Sosyal medya akışın virüsten bahseden paylaşımlarla dolu ise sosyal medyada geçirdiğin zamanı kısıtlayabilirsin. Gerçek bilgiler verdiğine güvendiğin siteleri yeteri kadar takip ettiğinden emin olmalısın.

Sadece zihinsel değil fiziksel olarak da aktif ol

Herhangi bir egzersiz yapmadan haftalarca izole olmak zihinsel olarak başa çıkmanı da zorlaştıracaktır. Fiziksel olarak da aktif kalmanı sağlayacak egzersiz videolarını takip edebilirsin. Yoga yapmak tükenmişlik ve depresyonun etkilerini azaltmakta oldukça etkili. Esneme, doğru nefes alma ve dikkatini duruşuna vermek ruh sağlığını iyileştirici bir etkiye sahip. Yoganın ruh sağlığına etkileri hakkında daha fazla bilgi almak istersen yazımızı okuyabilirsin.

Sana huzur veren kaynakları keşfet

Kendini yalnız hissederken aynı zamanda kendini rahat ve huzurlu hissettirmenin yollarını keşfetmek zihin sağlığını iyileştirmene yardımcı olur. Evcil hayvanın ile zaman geçirmek, en sevdiğin kitapları tekrar gözden geçirmek, bitki çayları (örneğin rahatlamanı sağlayacak papatya çayı), şifalı kokular (stresi azaltmaya yardımcı lavanta gibi), maske yapmak ve nicesi senin konfor alanında destekçin olabilir.

Dikkatini dağıt

Yalnızlığına odaklanan dikkatini sağlıklı uyaranlarla dağıtabilirsin. İlgini çeken konularda hazırlanmış dergileri, çocukluk kitaplarını veya çok sevdiğin bir şairin şiirlerini okumak, eğer okumakta zorluk çekiyorsan sesli kitapları keşfetmek, podcast dinlemek, seni mutlu eden şarkıların oluşturduğu bir çalma listesi oluşturmak, sudoku veya bulmaca gibi zihnini meşgul edecek oyunlar oynamak yapılabileceğin bazı öneriler.

Hedeflerini belirle

Tüm bu belirsizliğin içerisinde geleceğe dair hedefler koymanın yapılacak en son şey olduğunu düşünüyor olabilirsin. Bu yalnızlığın sonsuza kadar süreceğini düşünsen de rutinlerine döneceğin zamanlar gelecek ve yapacağın planlar odak noktanı değiştirecek. Gelecek için koyduğun hedefler hem uzun vadeli hem kısa vadeli olabilir. Daha önce hiç pişirmediğin bir yemeği pişirmek kısa vadeli bir hedef olabilecekken hayatın boyunca yapılacakların listesi uzun vadeli hedeflerini içerebilir.

Öz şefkati deneyimle

Belki de tüm bunlar içinde en önemlisi yaşadığın bu zor zamanlarda kendine gösterdiğin şefkat. Kendine “bu şekilde hissetmemeliyim” diyerek yaşadığın zor duyguları yok saymak yalnızlık hissini besler. Duygularına direnmek yerine onları gelen ve giden şeyler olarak kabul etmeni sağlayacak egzersizleri deneyimleyebilirsin. Duyguların değişebilir ve değişecektir, unutma. Yetersizliklerine karşı nasıl merhamet göstereceğini merak ediyorsan bu yazıya göz atmak sana yardımcı olacaktır.

Zihin.Co’dan bir öneri

Araştırmalar, sosyal izolasyon, değişen mevsimlerin ve yalnızlığın zihinsel sağlığı olumsuz etkilediğini gösteriyor. Çevrenle iletişim halinde kalmak için hiç de geleneksel olmayan ve yalnızlığın üstesinden gelmenin birçok yolu var. Unutma, buradaki her bilgi genel geçer ancak deneyimlerin sana özel ve tüm bu öneriler arasında sana iyi geleni en iyi sen bilirsin.

Psikolojik Danışman Dinemis Kip
Kapıldığı kontrol illüzyonunu öz şefkatle ters yüz etmeyi benimsemiş psikolojik danışman, Amor Fati yolcusu...