Tıkınırcasına Yeme Nedir?

Kendini aşırı yemek yerken buluyor ve yeme davranışını kontrol edemiyorsan, yemek yedikten sonra ise kendini suçlu, pişman vb. hissediyorsan ve bu durumu çok sık yaşıyorsan tıkınırcasına yemenin ne olduğunu öğrenmek sana iyi gelebilir.

Tıkınırcasına yeme çok fazla miktarda yiyeceği aç olmasan da hızlıca, çok kısa bir süre içinde, seni rahatsız edecek miktarda tüketmektir. Hemen herkes bazen çok fazla yese de bu durum zamanla bir rahatsızlığa neden olabilir. Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu son yıllarda bir yeme bozukluğu olarak kabul edilmektedir. Kısa zamanda çok fazla yiyecek tüketmenin dışında, kontrol edemediğini hissediyorsan, çok fazla yiyecek tükettikten sonra pişmanlık, suçluluk gibi duygular hissediyorsan tıkınırcasına yeme bozukluğuna sahip olabilirsin. Tıkınırcasına yeme bozukluğu kaygı, depresyon gibi psikolojik rahatsızlıklara sebep olabildiği gibi, çok fazla yiyecek tüketmenin fiziksel sağlığın üzerinde de diyabet, kalp hastalıkları, tansiyon gibi olumsuz etkileri olabilir. Bu sebeple önem verilmesi ve dikkat edilmesi gereken bir konudur.

Belirtileri

  • Kısa sürede normalden çok daha fazla yiyecek tüketiyorsan
  • Yeme davranışının kontrolün dışında olduğunu hissediyorsan
  • Rahatsız edecek kadar tok hissediyorsan
  • Normalden çok daha hızlı yiyorsan
  • Aç olmamana rağmen yiyorsan
  • Çok fazla yediğinde üzüntü, suçluluk, pişmanlık gibi duygular hissediyorsan
  • Gizlice yemek yemeye çalışıyorsan veya tek başına kimseden utanmadan istediğin gibi yemeyi tercih ediyorsan

Yukarıdaki belirtilerin bir kısmını gösteriyorsan Tıkınırcasına Yeme Bozukluğun olabilir. Ancak unutma ki bu belirtilerden birine veya birkaçına sahip olman kesinlikle bu rahatsızlığa sahip olduğun anlamına gelmez. Bu rahatsızlığa sahip olan bireylerin hepsi aynı şekilde yaşamazlar. Bazıları haftada bir kez yeme atağı yaşarken bazıları çok daha fazla yaşayabilir veya farklı belirtileri farklı düzeylerde gösterebilirler.  Şüphelerin olduğunda bir uzmandan destek almak sağlıklı bir sonuca varmanı sağlayacaktır. Başvurduğun uzman geçmişteki ve şu andaki yeme alışkanlıklarınla ilgili sorular soracaktır. Uzman, varacağı sonuca göre seni psikoterapiye yönlendirebilir, ihtiyacın olması durumunda ilaç tedavisine başlayabilir, bir diyetisyenden destek almak isteyebilir.

Tıkınırcasına yemenin sebepleri tam olarak bilinmese de bazı risk faktörleri şu şekildedir; genetik, aile geçmişi, farklı psikolojik rahatsızlıklar, fazla diyet yapma ve beden algısı ile ilgili sorunlar.

Tıkınırcasına Yemeyi Ayırt Etmek

Hemen herkes zaman zaman çok yemek yer demiştik. Bazen kendini normalden çok fazla dondurma yemiş olarak veya film izlerken çok fazla patlamış mısır/cips yemiş olarak bulabilirsin. Bu durumu pek çok insan yaşar. Burada dikkat etmen gereken şey çok yedikten sonra ne hissettiğin. Eğer keyif aldıysan bu normal birçok yeme olarak düşünülebilir ancak yoğun bir suçluluk, pişmanlık vb. hissettiysen bu senin için bir işaret olabilir. Kontrolün senin elinde olmadığını hissedip hissetmediğine bakmak da sana yardımcı olacaktır. Ayrıca ne kadar hızlı yediğine dikkat etmek de bir işaret olabilir.

Yardımcı Olabilecek Yöntemler

  • Bazen çok aç olduğumuzda tıkınırcasına yemek yeriz. Açlığını çok fazla acıkmadan önce fark ettiğinde yeme şeklin ve düzenin de rahatlayacaktır.
  • Tıkınırcasına yemeni tetikleyen yiyecekler varsa bu yiyecekleri kendinden biraz uzak tutmak işe yarayabilir.
  • Yemek yerken yiyeceğe odaklanmak, dizi, film, kitap vb. başka bir şeyle ilgilenmemek yeme davranışını düzene sokacaktır.
  • Ne yediğinle ilgili bir günlük tutmak neyi ne kadar yediğini görmeni sağlayacak ve yeme atağı yaşayıp yaşamadığını kolayca ayırt etmene yardımcı olacaktır.
  • Canın sıkıldığında kendini yemek yemeye veriyorsan ve tıkınırcasına yiyorsan boş zamanlarını değerlendirmenin de yollarını araştırabilirsin.
Psikolojik Danışman Gökçe Sertbaş
Çocuklara hayran, kendine ve danışanlarına katkı yapmaya bayılan bir psikolojik danışman.