Uzun Süren Stres Seni Olduğundan Farklı Birine Dönüştürebilir

Çekilmez biri olduğunu düşündüğün bir dönem oldu mu hayatında? Uykusuz, aksi nalet… :) Eskisinden daha tahammülsüz, sinirli ve hatta karamsar hissediyor musun kendini? Bunun sebebi hayatında var olan stres olabilir.

Belki önceden hiç böyle değildin, daha fazla güler, daha kolay mutlu olurdun şimdi ise eskiden gülüp geçtiğin bir mesele senin için çok rahatsız edici bir hale gelebilir oldu. Artık daha kolay öfkeleniyorsun, sanki sen gittin yerine huysuz biri geldi. Her şey karanlık görünüyor ve endişe veriyor, eskiden seni cesaretlendiren şey şimdi seni tüketiyor ve korkutuyor. Bir şeylerin değiştiğinin farkındasın ve bu farkı görmek seni daha da üzüyor, fakat neden?

Stres seni sen yapan özelliklerini nasıl değiştirebilir?

Kronik stres bizi karamsarlaştırır. Savunmasız ve tükenmiş hissettirir hatta bu his bazen o kadar derindir ki bu olumsuz duygular hayatını doldurur. Ayrıca stres vücudunda ve beyninde büyük bir etkiye sahip olan kortizol hormonu üzerinde etkilidir. Bu hormon tehdit anında ortaya çıkan ve bu yolla hayatta kalman için destek sağlayan doğal bir koruyucudur. Yani yeterli miktarda salgılandığında sağlıklıdır, fakat miktarı arttığında yorgunluk, enerji azalması, uyku düzensizliği gibi sorunlara yol açar. Çevrende bulunan uyarıcılara aşırı duyarlı olmana, konsantrasyonunu bozarak hatırlama zorlukları yaşamana sebep olabilir. Bu, herhangi bir uyaranı çok daha yoğun bir şekilde deneyimleyeceğin anlamına gelir. Bu nedenle sabrın azalır ve küçük problemleri olduğundan çok daha büyük hale getirebilirsin. Belki de bu yüzden trafikte önüne geçen bir araca bu kadar sinirlendin, çocuğun oynarken yüksek bir ses çıkardığında ona bu yüzden aşırı bir tepki verdin. Stres yüzünden artık pek çok yaşam durumuyla baş edemiyorsun. Stres stresi doğurdu ve başta stres sebebiyle ortaya çıkan şey seni daha da stresli hale getirerek öfkeli birine dönüştürdü.  

Stresin etkisini nasıl azaltabilirsin?

Stresin kendisini ortadan kaldırmak mümkün olmasa da etkisini onu yöneterek azaltmak mümkün.  İşte bazı ipuçları;

  • Öncelikle kendi stres kaynaklarını tespit etmek ve bunlar üzerinde çalışmak faydalı olabilir. Seni strese sokan iş yükü mü? Üstesinden gelemeyeceğini mi düşünüyorsun? Kendine öncelikler belirleyebilirsin. Mümkün olduğunca günlük yaşamını bu önceliklere göre düzenlemen yaşamını basitleştirebilir.
  • Farkındalık temelli uygulamalar stresi azaltmada etkilidir, bu tip uygulamalar sana da fayda sağlayacaktır.
  • Her gün kendine pozitif hedefler belirle. Mutlaka kendine zaman ayır, internetten telefondan uzak, kendinle baş başa kalabileceğin bir zaman olsun bu ve bu pozitif hedefleri gerçekleştir, müzik dinle, yürüyüş yap, hobi edin.
  • İç sesine kulak ver. Sana ne söylüyor? Seni engelleyici, yapamayacağını söyleyen bir yanı mı var? Bunları fark et ve kökleşip yerleşmesine izin verme.
  • İnsanlarla anlamlı ilişkiler kur.

Özetle, stres hayatının bir parçası, kaçış yok gibi duruyor. Ancak onunla savaşabilir, seni sen olmaktan çıkarmasına engel olabilirsin. Seni tanıyamadığın birine dönüştürmesine izin verme.!

Klinik Psikolog Feyza Baca Biçer
Yaşamayı ve gülmeyi seven, öğrenmekten ve öğrendiklerini paylaşmaktan keyif alan bir psikolog, akademisyen.