Zor Anlarla “Nefes Alarak” Başa Çıkmak

Zor anlar yaşadığında bedenininden sana sunulan çok kıymetli bir hazineyi kullanmak istemez misin? Nefes almak... Daha farkında ve daha anda kalarak...

Bir gün içerisinde sayısız kez nefes alırız. Aldığımız ve verdiğimiz nefesleri düşünmeden otomatik olarak alabildiğimiz gibi, bunu “bilinçli farkındalıkla” da yapabiliriz. Şimdi nefesin daha etkili kullanıldığı yerleri düşünelim:

Mesela, öfke ya da heyecan gibi coşkulu duygular yaşadığımızda çevremizden “ derin nefes al, ver” şeklinde öneriler duyabiliriz. Doğuma giden bir anneye yapılan önerilerin “nefes al ver” şeklinde olduğunu duyarız. Bir spor yarışması izlediğimizde, basketbol oyuncusu serbest atış yapacağı zaman önce bir derin nefes alır sonra atışını yapar, ya da bir halterci önce derin bir nefes alır ardından halteri kaldırmaya başlar.

Acaba nefes beden ve ruh sağlığımız için bu kadar önemli mi yoksa rastgele bedenimizin bizi yönlendirdiği bir şey mi?

Nefes kimyasal olarak kandaki karbondioksitin yerini oksijene bırakmasıdır. Aslında hayat pratiğinde nefesin anlamı bundan daha fazladır. Bunun için nefesin zihindeki anlamına da bakmamız gerekir. Nefes bedendeki ve zihindeki olumsuz etkilerin yerini olumluya bırakmasıdır. Olumsuz duygular zihnimizi sardığında beden derin nefesler alarak bu durumu sakinleştirme kapasitesine varoluşsal olarak sahiptir. İçinde bir şeyler sıkıştığını hissettiğin zaman otomatik olarak ”offf” diyip birkaç derin bir nefes aldığını hatırla. Bu otomatik nefesin de ötesinde derin ve farkında bir nefes aldığın zaman beyinde bazı dalga değişiklikleri ile zihinde ve bedende sakinliği beraberinde getirebildiği deneyimlersin. Her nefes alış ve verişinin daha farkında oldukça vücudun daha da hafifler.

Stres anlarında kendi sinir sistemimizi regüle edip yani sakinleştirebilmek için derin birkaç nefese ihtiyacın vardır. Konsantrasyon için nefes tekniklerini kullanmak, beyin fonksiyonlarının düzenlenmesi için yardımcı olur. Sporcular nefesin konsantrasyon ve duygu yatıştırma özelliklerini bildikleri için nefes kullanımına çok dikkat ederler. Hatta aldıkları nefes daha çok oksijen barındıran “diyafram nefesi”dir.

Mindful (bilinçli farkındalıkla) bir nefes almak

Nefesin kontrolünü sağlayarak daha sakin, anda ve konsantre bir zihin sağlamak mümkündür. Yukarıdaki videodaki “mindful” yani bilinçli nefes alma şeklini gün içinde tekrarlayarak harika bir adım atabilirsin.

Gelişim Psikoloğu Ayşegül Gürel
İçindeki çocukla dost kalmış bir gelişim psikoloğu, müziksever bir çift-aile terapisti.